Zihin, doğası gereği dengeye ulaşma ihtiyacı içindedir. Bilmek, anlamak, saptamak ve net bir sonuca varmak, zihnin huzura ermesi için gereklidir. Ancak, bu süreçte nasıl bir yol izlendiği değil, neyin bulunduğu önem taşır. Zihin, dengesiz bir ruh haliyle karşılaştığında kendini ifade etmeye çalışır; öfkelenir, duygulara kapılır, ağlar, uykusuz kalır, bedeni hasta eder, acı çeker, susturur, konuşturur, çarpıtır, taşar, çarpar, yıkar ve parçalar. Bu tepkiler, ruhun anlamak yerine direnmesiyle daha da şiddetlenir. Zihin, anlatma ihtiyacıyla dolup taşarken, ruhun anlamlandıramaması işleri daha da içinden çıkılmaz hale getirir. Bu noktada her şey birbiriyle çarpışır; öyle bir sertlik oluşur ki, en küçük bir titreşim bile büyük bir parçalanmaya yol açar.
Anlayıştan yoksun bir ruh, her okuduğunu, her dokunduğunu ve her duyduğunu özümsemeye çalışır, fakat bunların hangisinin kendi dünyasına ait olduğunu, hangisinin yer edineceğini anlamaz. Bu belirsizlik, zihnin denge arayışını daha da zorlaştırır; zihin, kabul edişi zorlar, ancak ruh bu baskıya direnir. Bu direniş, ruhu daha da derinlere çeker; karanlığa gömüldükçe, ruh her şeyi kendi anlayış yoksunluğu içinde anlamlandırır. Bu süreç, sonuçta kargaşa ve çelişkilerle dolu bir zihin yaratır.
Çelişkiler, dışarıdan bakıldığında kolayca fark edilir. Kişinin davranışları öylesine hızla değişir ki, zaman bile bu değişimlerin kıvrımları arasında takılıp kalır. Her minik pürüz, büyük bir eğrilmeye yol açar. Mesela, aynı kişiyi kısa bir süre sonra tekrar dinlediğinizde, tamamen farklı bir tavır sergilediğini görebilirsiniz. Değişimin hızı ve süresi üzerine kesin bir yargıya varmak zordur elbette. Peki, bu değişim uzun süreli olduğunda mı sağlıklıdır, yoksa kısa sürede mi gerçekleşmelidir? Bu soruya net bir yanıt vermek güçtür tabii ki.
Birbiriyle tamamen zıt davranışların kısır döngü halinde tekrarlandığı bir durumda, bir takılma noktası olduğunu anlamak gerekir. Ancak bu noktayı bulmak en zor olanıdır, çünkü bulduğunuzda bir kabul edişle karşılaşmayacaksınız. Bulmak, sadece o noktada durmak demektir; bu, dar bir alanda geniş bir alanı tanımlayamamak gibi bir durumdur. Bu döngüyü durdurmak mümkün müdür? Belki evet, belki hayır. Ancak, nerede ve ne şekilde duracağını bilmeden müdahale etmek riskli olabilir. Ne ile karşılaşacağımızı bilemeyiz.
Bu döngüyü kırmak için, halkaya yeni bir şey eklemeyi düşünebiliriz. Bu bir çözüm olabilir mi? Kısır döngü, mevcut olanı koruma eğiliminde olan bir yapıdır. Var olan alışkanlıklar, bağımlılıklar, düşünce kalıpları, inançlar ve korkular gibi tüm unsurlar birbiriyle bağlıdır ve bu bağlar korunur. Monotonluk, bu döngünün temelinde yatar. Ancak, bu uzun yıllar süren monotonluk içinde, çevre değiştikçe, merkezinde bir kara delik oluşur; bu kara delik, her yeni şeye özenen, imrenen ve sürekli aç olan bir girdap gibidir. Yenilikler, biyolojinin istediği hazzı ve arzuyu tetikler; daha fazlasını isteyen bir dürtü doğurur. Kabukta geleneksellik sürerken, içsel dünyada her yeni şeye aç, korkunç bir emici kuvvet gelişir. Bu kuvvet, karşılaştığı her yeni şeyi yutar; sindirmeden, anlamadan ve hızla yozlaşır.
Böyle bir durumda, zihin dengeyi nasıl tekrar bulacaktır? Cevap basittir: yıkarak. Zihin, içinde inşa ettiği tüm doğruları yıkarak, o sıkı sıkıya tutunduğu yozlaşmış değerlerin yalnızca kaos, acı, yalnızlık, yıkım ve doyumsuzluktan başka bir şey getirmediğini fark ettiğinde yeniden dengeye ulaşabilir. Bu yeni denge, her şeyi kabul eden bir yapıdan, oldukça seçici ve öznel bir filtreye dönüşür. Zihnin dengeye ulaşma sürecinde, kalabalık ve kirlilik hoş görülmez; yalnızca gerçekten anlamlı olan, kişiye özgü olan kabul edilir.
Bir yığın kültü oluşturma çabası, hiçbir zaman, hiçbir insana gerçek bir mutluluk getirmemiştir. En ufak bir dış etken bile bu yığını darmadağın edebilir. Bu dış etkenler ise çok uzakta değildir; elekten rastgele geçmiş, bireyin yaşamının, algısının içindeki oburca tüketilenlerden başka bir şey olamaz.
Kısacası, zihnin bu zorlu denge arayışında, yıkım ve yeniden inşa, kaçınılmaz süreçlerdir. Ancak bu süreçlerin sonunda, daha derin bir anlayış, daha sağlam bir denge ve daha anlamlı bir yaşam inşa edilebilir. Zihin, bu dengeye ulaştığında, hem kendisiyle hem de çevresiyle sağlıklı bir ilişki kurma yetisine kavuşur.
